TDV İslâm Ansiklopedisi
İslâm Ansiklopedisine başka bir sayfadan ulaştınız. Orijinal sayfaya ulaşmak için tıklayınız

Yeni elektronik ansiklopedi sitemizi denemek ister misiniz?


 .:: TDV İslâm Ansiklopedisi - ŞA‘RÂVÎ ::.

cilt: 38; sayfa: 351
[ŞA‘RÂVÎ - Hilal Görgün]


âyetleri sade bir üslûpla açıklar, ardından diğer âyet ve hadislerle bağlantısını kurardı. Çok sayıda fetva veren Şa‘râvî kendisine yöneltilen sorular çerçevesinde kadın konusunda da pek çok görüş belirtmiştir. Onun özellikle kadınların mecbur kalmadıkça aktif olarak çalışma hayatına katılmasını reddeden görüşleri kadın hakları savunucuları tarafından eleştirilmiştir.

Eserleri. Şa‘râvî verdiği mülâkatlarda kendisinin hiçbir zaman kitap telif işiyle meşgul olmadığını belirtmiş olmasına rağmen (M. Yâsîn Cezer, s. 211; Muhammed el-Bâz, s. 199 vd.; el-MevsûǾatü’l-ǾArabiyye, XI, 711 vd.) onun adıyla yayımlanan altmışın üzerinde kitap ve risâle mevcuttur. Pek çoğu başta İngilizce olmak üzere çeşitli dillere çevrilen bu eserler genellikle Şa‘râvî’nin konuşmalarının yazılı hale getirilmesi veya onunla yapılan mülâkatların, verdiği derslerin derlenmesiyle oluşturulmuştur. Kendisi hayatta iken bu eserlerin neşredilmesine karşı çıkmadığı gibi bir kısmını basılmadan önce gözden geçirmiştir. Vefatından sonra da onun adına kitaplar çıkmaya devam etmektedir. Kitapların çoğu nâşirler tarafından yayıma hazırlanırken konuşma dilinden yazı diline aktarılmış, dipnotlarla desteklenmiş, bazan da hadislerin kaynakları gösterilmiştir. Muhammed el-Bâz bu durumu eleştirir ve Şa‘râvî’nin adını taşıyan kitaplarda değişik fikirler ortaya konduğunu söyler (Muĥâkemetü’ş-ŞaǾrâvî, s. 200 vd.). Kur’an ve Sünnet: Ħavâŧırî ĥavle’l-Ķurǿâni’l-Kerîm (1. cilt, haz. Münîr Âmir, baskı yeri yok [Kahire], 1402; haz. Ahmed Ömer Hâşim, I-LVI, Kahire 1991-1993; Şa‘râvî’nin 1980’li yılların başından itibaren cuma günleri televizyonda yaptığı Kur’an tefsirine dair konuşmalarından oluşan eserin bazı bölümleri sûreler halinde önceden yayımlanmıştır); Münteħab min tefsîri’l-Ķurǿâni’l-Kerîm (I-III, Beyrut 1981); MuǾcizetü’l-Ķurǿân (I-XI, Kahire 1980-1989; eserin bir bölümü M. Sait Şimşek tarafından Türkçe’ye tercüme edilmiştir [Konya 1993]); Muĥammed Resûlullāh (baskı yeri yok [Kahire], ts. [1989]); İnkârü’ş-şefâǾa: Muĥâvele cedîde li’t-taǾn fi’s-sünne ve’t-tahaccüm (der. ve tah. Abdullah Haccâc, Kahire 1999). Akaid: Şübühât ve ebâŧîlü ħuśûmi’l-İslâm ve’r-red Ǿaleyhâ (Beyrut, Dârü’l-kalem, ts.); ǾAķīdetü’l-müslim (der. ve haz. Abdülkādir Ahmed Atâ, Kahire, ts.); el-Ķażâǿ ve’l-ķader (haz. Ahmed Ferec, Kahire 1975); el-İsrâ ve’l-MiǾrâc (Kahire 1975); Ǿİlmü’l-ġayb ve ŧuġyânü’l-insân (haz. İmâd Abdüllatîf, baskı yeri yok, 1980); el-İslâm: ǾAķīde ve menhec (baskı yeri yok [Kahire], 1980); Keyfe nefhemü’l-İslâm (Beyrut 1982); Hâźâ hüve’l-İslâm (2. bs., Kahire 1985); el-Edilletü’l-mâddiyye Ǿalâ vücûdi’llâh (Beyrut 1990); Redden Ǿale’l-melâĥide ve’l-Ǿalmâniyyîn (haz. Atıyye ed-Desûkī Ömer, Muhammed Abdullah Bedr, baskı yeri yok [Kahire], 1995); MuǾcizâtü’l-enbiyâǿ ve’r-rusül (Kahire 1993). Fıkıh: Ķađâyâ İslâmiyye (haz. Mecdî el-Hafnâvî, Kahire 1980); 100 suǿâl ve cevâb fi’l-fıķhi’l-İslâmî (der. ve haz. Abdülkādir Ahmed Atâ, Kahire, ts.); Esǿile ĥarice ve ecvibe śarîĥa (Beyrut 1982); Lebbeyk Allāhümme lebbeyk (Kahire 1400); Fıķhü’l-merǿeti’l-müslime (der. ve haz. Âdil Hüseyin, Kahire 1998); Aĥkâmü’z-zevâc ve’ŧ-ŧalâķ ve’l-hulǾ (Kahire 2000); el-Fetâvâ: Küllü mâ yehümmü’l-müslim fî ĥayâtih ve yevmih ve ġadih (haz. Seyyid el-Cümeylî, I-III, Beyrut 1983); el-CâmiǾ li’l-fetâvâ (haz. Muhammed Hasan Muhammed, Kahire 1992); Ħuŧabü’l-cumǾa ve’l-Ǿîdeyn ve feżâǿilü’l-cumǾa ve aĥkâmühâ fi’l-Ķurǿân ve’s-sünne (Kahire, ts.). Şa‘râvî’nin fetvaları ayrıca Ahmed Zeyn tarafından Ĥivâr maǾa’ş-Şeyħ Muĥammed Mütevellî eş-ŞaǾrâvî ve ķađâya’l-Ǿaśr: el-Fetâva’l-kübrâ (Kahire 1987), Mahmûd Fevzî tarafından eş-Şeyħ eş-ŞaǾrâvî ve ķađâyâ İslâmiyye ĥâǿira tebĥaŝ Ǿan ĥulûl (Kahire, ts. [1996]) ve eş-Şeyħ eş-ŞaǾrâvî ve fetâva’l-Ǿaśr (baskı yeri yok, ts.) adıyla yayımlanmıştır. Şa‘râvî’nin diğer eserleri de şunlardır: el-İslâm beyne’r-reǿsümâliyye ve’ş-şüyûǾiyye (baskı yeri yok [Kahire], Dârü’l-müslim, 1980); Min feyżi’r-Raĥmân fî terbiyeti’l-insân (I-II, Kahire 1980-1981); Eĥâdîŝ ile’ş-şebâb (Riyad, ts.); ǾAlâ mâǿideti’l-fikri’l-İslâmî (Beyrut 1980); el-İslâm ĥadâŝe ve ĥađâre (Beyrut 1980); el-İslâm ve ĥareketü’l-ĥayât (Kahire, ts. [1980]); eŧ-Ŧarîķ ile’llāh (Kahire 1980); Ârâǿü’ş-Şeyħ eş-ŞaǾrâvî fî ĥarbi’l-Ħalîc (Kahire 1991); el-Ħilâfe: Ħalķu’l-kevn, el-hedef ve’l-menhec (Kahire 1992); el-Veśâyâ (Kahire 2001); Ķıśaśü’l-enbiyâǿ (haz. Minşâvî Gānim Câbir, I-V, Kahire, ts. [1996]).

BİBLİYOGRAFYA:

Hava Lazarus-Yafeh, “Muhammad Mutawalli al-Sha’rawi: A Portrait of a Contamporary ‘Alim in Egypt”, Islam, Nationalism an Radicalism in Egypt and Sudan (ed. G. R. Warburg - U. M. Kupferschimidt), New York 1983, s. 281-297; M. Yâsîn Cezer, eş-Şeyħu’l-İmâm dâǾiyetü’l-İslâm Muĥammed Mütevellî eş-ŞaǾrâvî: ǾÂlimü Ǿaśrih fî Ǿuyûni muǾâśırîh, Kahire, ts. (Mektebetü’t-türâsi’l-İslâmî); Ebü’l-Hasan Abdürrâzık, eş-Şeyħu’l-İmâm Muĥammed Mütevellî eş-ŞaǾrâvî fi’l-ĥükm ve’s-siyâse, Cîze 1990; Mahmûd Fevzî, eş-Şeyħ eş-ŞaǾrâvî beyne’l-İslâm ve’s-siyâse, Kahire 1990; M. Mustafa, Riĥle fî aǾmâķı’ş-Şeyħ eş-ŞaǾrâvî beyne’d-dîn ve’d-dünyâ, Kahire 1991; M. Safvet el-Emîn, eş-Şeyħ Muĥammed Mütevellî eş-ŞaǾrâvî: Ĥayâtî min Deķādûs ile’l-vizâre, İskenderiye 1992; Senâ es-Saîd, eş-ŞaǾrâvî beyne’s-siyâse ve’d-dîn, Kahire 1997; Muhammed el-Bâz, Muĥâkemetü’ş-ŞaǾrâvî: eş-Şeyħ eş-ŞaǾrâvî mâ lehû ve mâ Ǿaleyh, Kahire 1997; M. Zâyid, Müźekkirâtü imâmi’d-duǾât: er-Râvî hüve’ş-ŞaǾrâvî, Kahire 1998; İbrâhim Abdülazîz, Menhecü’ş-Şeyħ eş-ŞaǾrâvî li-ıślâĥi’l-müctemaǾ, Kahire 1998; M. Receb el-Beyyûmî, Muĥammed Mütevellî eş-ŞaǾrâvî: Cevle fî fikrihi’l-mevsûǾî el-faśîĥ, Kahire 1999; Tuğrul Tezcan, Muhammed Mütevellî eş-Şa’râvî’nin Hayatı ve Tefsir Anlayışı (yüksek lisans tezi, 2001), AÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü; R. Tottoli, “L’Introduzione al-Tafsir dello Sayh al-Sa‘rawi”, Annali di Ca’ Foscari: Rivista della Facoltà di Lingue e Letterature Straniere dell’Università di Venezia, XXXII/3, Padova 1993, s. 63-82; Johannes J. G. Jansen, “The Preaching of Šayħ aš-ŠaǾrāwī: Its Political Significance”, The Arabist: Budapest Studies in Arabic, sy. 13-14, Budapest 1995, s. 51-59; “Muĥammed Mütevellî eş-ŞaǾrâvî”, MevsûǾatü aǾlâmi’l-fikri’l-İslâmî, Kahire 1425/2004, s. 1003-1006; M. Hişâm Burhânî, “eş-ŞaǾrâvî (Muĥammed Mütevellî)”, el-MevsûǾatü’l-ǾArabiyye, Dımaşk 2005, XI, 710-713.

Hilal Görgün  


ŞÂRİ‘

(الشارع)

Din ve hukukun menşe anlamında kaynağını, hüküm koyma yetkisinin asıl sahibini belirtmek için kullanılan fıkıh usulü terimi

(bk. HÂKİM; ŞERİAT).  


ŞÂRİKA

(الشارقة)

Birleşik Arap Emirlikleri’ni oluşturan yedi federe devletten biri.

Arap yarımadasının Basra ve Uman körfezleri arasında kuzeye doğru uzanan ve ucu Hürmüz Boğazı’nın güney sahilini teşkil eden üçgen burun üzerindedir. 2590 km²’lik bir alana sahiptir. Bölge, İngiltere ile Osmanlı Devleti arasında 1913’te varılan anlaşmada “Katar’ın güneyindeki bağımsız şeyhlere ait yerler” olarak geçen emirliklerin en güçlü kabilelerinden Kavâsim’in yaşadığı kısımdır. Tarihte Kavâsim kabilesine ait olduğu bilinen Ebû Mûsâ ve Tanb adaları 1991 yılı sonrasında Şârika ile İran arasında ortaklaşa yönetilirken 1992’de İran tarafından ilhak edilmiştir ve bu



Not: Sayfa başlangıcındaki maddenin pdf'sini gösterir